არაბობის ხანიდან კახეთის საერისთავომდე From the Arab age to the Duchy of Kakheti
საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური და კულტურული განვითარება VII საუკუნის შუა წლებიდან არაბთა სამხედრო-რელიგიურმა ექსპანსიამ შეაჩერა. არაბების წინააღმდეგ მოძრაობამ ფართო ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლის ხასიათი მიიღო და დამპყრობლების მხრიდან დამსჯელი ექსპედიციები უფრო ხშირი და სასტიკი გახდა. ხალიფატის მიერ ორგანიზებული მორიგი ლაშქრობის დროს (736–738 წლებში) ჩამოყალიბდა თბილისის საამირო და, ბუნებრივია, „არაბობის“ მთელი სიმძიმე მაშინდელი ქართლის საერისმთავროს შიდა რაიონებს დააწვა, ხოლო მის განაპირა რეგიონებში ხალხი შედარებით მშვიდად ცხოვრობდა და ეკონომიურად ვითარდებოდა. ასეთ მდგომარეობაში აღმოსავლეთ საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ჩამოყალიბდა კახეთის სამთავრო (საქორეპისკოპოსო). From the mid-7th century, Georgia's socio-political and cultural development was halted by the Arab military-religious expansion. The movement against the Arabs took on the character of a broad national liberation struggle, and the punitive expeditions carried out by the conquerors became more frequent and severe. During one of the campaigns organized by the Caliphate (736–738), the Emirate of Tbilisi was established, and naturally the full hardship of "Arab rule" fell upon the inner regions of the principality of Kartli, while in its outlying regions people lived relatively peacefully and developed economically. Under these conditions, the Principality of Kakheti (the Korepiskoposate) was established in the northwestern part of eastern Georgia.
ჩამოყალიბებისთანავე კახეთის მთავრებმა აქტიური ბრძოლა დაიწყეს როგორც არაბების წინააღმდეგ, ისე ქართული მიწების შემოკრებისთვის. სწორედ ამ პერიოდში (VII–VIII ს.ს.) დაარსდა კვეტერის საერისთავო და აშენდა მისი ადმინისტრაციული ცენტრი — კვეტერის ციხე-ქალაქი. From the moment of its formation, the rulers of Kakheti began an active struggle both against the Arabs and for the unification of Georgian lands. It was precisely during this period (7th–8th centuries) that the Duchy (Saeristavo) of Kvetera was founded, and its administrative center — the fortress-city of Kvetera — was built.
საერისთავოს პოლიტიკური ადმინისტრირების ქვეშ იყო უჯარმის ჩრდილოეთით, კახეთსა და კუხეთს შორის მოქცეული ტერიტორია. ჩრდილო-დასავლეთით — „მთეულეთი“ კახეთისა: ერწო-მთიანეთი, ფხოვი, დურძუკ-ღვლიღვეთი; აღმოსავლეთით — თანამედროვე თელავის მუნიციპალიტეტამდე; დასავლეთით — მდ. თურდომდე და სოფელ გულგულამდე; სამხრეთ-დასავლეთის საზღვარი კი უშუალოდ თბილისის საამიროს ემიჯნებოდა. აქედან გამომდინარე, კვეტერის პირველი ფუნქცია მენაპირე ციხე-სიმაგრისა იყო. The political administration of the duchy covered the territory north of Ujarma, between Kakheti and Kukheti. To the northwest lay the "highlands" of Kakheti — Erto-Mtianeti, Pkhovi, and Durdzuk-Gvleghveti; to the east it reached the present-day Telavi municipality; to the west, the Turdo River and the village of Gulgula; and to the southwest its border directly adjoined the Emirate of Tbilisi. Because of this, Kvetera's original function was that of a border fortress-stronghold.
